Romanya'da bir taşınmaz satın alan yabancı yatırımcının ilk sorusu, araziye malik olup olamayacağıdır. Cevap; kimin satın aldığına (gerçek kişi veya şirket, Avrupa Birliği'nden ya da üçüncü bir devletten), neyin satın alındığına (arazi veya yapı) ve arazinin nerede bulunduğuna bağlıdır: yerleşim alanı sınırları içinde (intravilan), yani yerleşim yerinin yapılaşmış bölgesinde mi, yoksa yerleşim alanı sınırları dışında (extravilan), tarımsal ya da ormancılık amaçlı kullanımda mı.
Almanya, Avusturya veya İtalya'dan bir alıcı, ilke olarak Romen bir alıcıyla aynı haklara sahiptir. Türkiye, Çin veya İsrail gibi üçüncü bir devletin vatandaşı ya da tüzel kişisi, arazi üzerinde mülkiyet hakkını ancak uygulanabilir uluslararası antlaşmalarda öngörülen koşullarla, karşılıklılık esasına göre ve Yabancı Uyruklu Kişiler ile Vatansızlar ve Yabancı Tüzel Kişiler Tarafından Arazi Üzerinde Özel Mülkiyet Hakkının Edinilmesine İlişkin 312/2005 sayılı Kanun'da (“312/2005 sayılı Kanun”) belirtilen koşullarla edinebilir. Böyle bir dayanağın bulunmaması hâlinde yapıyı edinebilir; arazi üzerinde ise işlemin hukuki yapısına bağlı olarak bir üst hakkına sahip olabilir veya bir Romen şirketi aracılığıyla bir yatırım yapısı kullanabilir.
Extravilan tarım arazilerinin satışı, Extravilan Tarım Arazilerinin Satışının Düzenlenmesine İlişkin Bazı Tedbirler ile Devlete Ait Kamu ve Özel Mülkiyetteki Tarım Arazilerini Yöneten Şirketlerin Özelleştirilmesi ve Devlet Mülkleri Ajansının Kurulmasına İlişkin 268/2001 sayılı Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair 17/2014 sayılı Kanun'da (“17/2014 sayılı Kanun”) düzenlenen özel usule tabidir; bu usul, tarafların vatandaşlığı veya uyruğundan bağımsız olarak, alıcılara uygulanan özel koşullara ve açıkça düzenlenen istisnalara uyulmak kaydıyla, önalım hakkına uyulmasını, idari formalitelerin yerine getirilmesini ve gerekli onayların (varsa) alınmasını gerektirir.
Bu rehber, 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuatı yansıtmaktadır.
1. Hukuki çerçeve: Romanya Anayasası ve 312/2005 sayılı Kanun
Romanya Anayasası'nın 44. maddesinin (2). fıkrasına göre yabancı uyruklu kişiler ve vatansızlar, arazi üzerinde özel mülkiyet hakkını ancak Romanya'nın Avrupa Birliği'ne katılımından ve Romanya'nın taraf olduğu diğer uluslararası antlaşmalardan doğan koşullarla, karşılıklılık esasına göre, organik kanunla öngörülen koşullarla ve yasal miras yoluyla edinebilir. Kısıtlama yalnızca arazilere ilişkindir; bu nedenle daireler, evler ve binalar her yabancı tarafından satın alınabilir.
312/2005 sayılı Kanun aşağıdaki kuralları öngörür:
- AB ve AEA devletlerinin vatandaşları, bir üye devlette veya Romanya'da ikametgâhı bulunan vatansızlar ve bir AB üye devletinin hukukuna göre kurulmuş tüzel kişiler arazileri Romen vatandaşlarıyla aynı koşullarda edinir (312/2005 sayılı Kanun'un 3. maddesi);
- üçüncü devletlerin vatandaşları ve tüzel kişileri arazileri ancak uluslararası antlaşmalarla düzenlenen koşullarda, karşılıklılık esasına göre ve AB vatandaşlarına uygulanan koşullardan daha elverişli olmayan koşullarla edinebilir (312/2005 sayılı Kanun'un 6. maddesi). 2021'den itibaren Birleşik Krallık vatandaşları ve şirketleri de bu kategoriye girmektedir;
- yabancı uyruklu kişiler ve vatansızlar, Romanya'da bulunan araziler üzerindeki mülkiyet hakkını vatandaşlıklarından bağımsız olarak yasal miras yoluyla edinebilir.
2. AB dışındaki yatırımcılar: üst hakkı veya Romen şirketi
Yatırımların karşılıklı korunmasına ilişkin ikili antlaşmalar, kural olarak arazi edinme hakkını içermez; bu nedenle, karşılıklılık koşullarında mülkiyet hakkının edinilmesine izin veren uygulanabilir bir hukuki dayanak bulunmadığında noter, bu kişilere arazi satışına ilişkin bir sözleşmeyi resmî olarak düzenleyemez.
Bu durumda iki çözüm vardır:
Üst hakkı
Medeni Kanun'a ilişkin 287/2009 sayılı Kanun'un (“Medeni Kanun”) 693. maddesinin (1). fıkrasına göre üst hakkı, başkasının arazisi üzerinde bir yapıya sahip olma veya yapı inşa etme hakkıdır; Medeni Kanun'un 694. maddesine göre ise üst hakkı, yenilenme imkânıyla birlikte en fazla 99 yıllık bir süre için kurulabilir. Çin'den veya Türkiye'den bir ev satın alan kişi, yapının mülkiyetini ve arazi üzerinde bir üst hakkını edinir; her ikisi de tapu siciline tescil edilir.
Romanya'da kayıtlı şirket
Romanya'da kurulan bir şirket, tüm ortakları yabancı olsa bile Romen tüzel kişisidir ve herhangi bir Romen şirketi gibi arazi edinebilir. Yatırımın niteliğine, değerine ve alanına bağlı olarak bu yatırım, Birlik'e Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırımların İncelenmesine İlişkin Bir Çerçeve Oluşturan (AB) 2019/452 sayılı Tüzüğün Uygulanmasına İlişkin Tedbirler Hakkında 46/2022 sayılı Hükümet Olağanüstü Hal Kararnamesi'nde öngörülen inceleme ve izin usulüne tabi olabilir; başka bir deyişle, örneğin enerji alanında, Doğrudan Yabancı Yatırımları İnceleme Komisyonu'na (“CEISD”) bildirim koşulunun yerine getirilmesi gerekir (ayrıntılar için Romanya'da yabancı yatırımların izinlendirilmesine ilişkin rehberimize bakınız).
Arazi zaten bir Romen tüzel kişisine aitse, share deal ve asset deal hakkındaki makalede açıklanan avantaj ve risklerle birlikte şirketin kendisi satın alınabilir.
3. Yerleşim alanı içindeki (intravilan) araziler ve yapılar
Intravilan araziler ve yapılar ilke olarak kısıtlama olmaksızın devredilebilir; ancak Tarihi Anıtların Korunmasına İlişkin 422/2001 sayılı Kanun uyarınca tarihi anıtların satışında devletin veya duruma göre idari-ülkesel birimlerin önalım hakkı da dâhil olmak üzere, önalım hakkına uyulması gereken durumlar bunun istisnasıdır.
Extravilan arazilerin, imar mevzuatındaki koşullarla, kanuna uygun olarak onaylanan PUG (genel imar planı) veya PUZ (bölgesel imar planı) belgeleri aracılığıyla intravilan alana dâhil edilmesi mümkündür.
4. Extravilan tarım arazileri: 17/2014 sayılı Kanun
Extravilan tarım arazilerinin satışı, 175/2020 sayılı Kanun ile esaslı şekilde, ardından 104/2022 sayılı Hükümet Olağanüstü Hal Kararnamesi ve 116/2024 sayılı Kanun ile değiştirilen 17/2014 sayılı Kanun ile düzenlenmektedir. Usul, Romen veya yabancı her alıcıya uygulanır.
Önalım hakkı
Satıcı belediyeye bir teklif sunar; teklif 45 iş günü boyunca ilan edilir. Önalım hakkı sahipleri, 17/2014 sayılı Kanun'un 4. maddesinde öngörülen sırayla, aynı fiyat ve aynı koşullarla satın alabilir: (I) paydaşlar, eş, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları; (II) arazi üzerindeki tarımsal yatırımların malikleri ve tarımsal kiracılar; (III) komşu arazilerin malikleri ve tarımsal kiracıları; (IV) genç çiftçiler; (V) Tarım ve Ormancılık Bilimleri Akademisi, araştırma birimleri ve tarım alanında eğitim veren kurumlar; (VI) arazinin bulunduğu yerleşim yerinde veya komşu yerleşim yerlerinde ikametgâhı veya mutat meskeni bulunan gerçek kişiler; (VII) Devlet Mülkleri Ajansı aracılığıyla devlet.
Diğer alıcılar için koşullar
Önalım hakkı sahiplerinden hiçbiri önalım hakkını kullanmazsa arazi, teklifin kaydından en az 5 yıl önceden beri Romanya'da ikametgâhı veya mutat meskeni bulunan, ülke topraklarında tarımsal faaliyet yürüten ve Romanya vergi makamlarına kayıtlı olan bir gerçek kişiye satılabilir [17/2014 sayılı Kanun'un 4¹. maddesinin (1). fıkrası].
Tüzel kişiler ise en az 5 yıldır Romanya'da bir merkeze sahip olma ve ülke topraklarında tarımsal faaliyet yürütme, son 5 mali yıldaki toplam gelirlerinin en az 'ini tarımsal faaliyetlerden elde etme koşullarını ve şirketin kontrolünü elinde bulunduran ortakların veya pay sahiplerinin ikametgâhına ya da merkezine ilişkin şartları birlikte sağlamalıdır. Yasal süre içinde hiçbir potansiyel alıcı bu koşulları sağlamazsa arazi, diğer uygulanabilir hükümlere uyulmak kaydıyla, araziyi edinme konusunda yasal hakkı bulunan herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye satılabilir.
Onaylar, süreler ve yaptırımlar
- devlet sınırına ve Karadeniz kıyısına en fazla 30 km veya özel tesislere en fazla 2.400 m mesafede bulunan extravilan tarım arazileri, 17/2014 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki koşullarla Millî Savunma Bakanlığının onayını, arkeolojik alanların bulunduğu araziler için ise Kültür Bakanlığının onayını gerektirir;
- satış sözleşmesi, 17/2014 sayılı Kanun'un 9. maddesinin (1). fıkrası uyarınca Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığının taşra birimleri (30 hektara kadar) veya merkez birimi (30 hektarın üzerinde) tarafından verilen nihai onaya dayanılarak yapılır; uygulamada usulün süresi değişebilir ve yaklaşık 3–6 ay olarak tahmin edilmektedir;
- önalım hakkına uyulmadan veya zorunlu onaylar alınmadan yapılan satış mutlak butlanla batıldır (17/2014 sayılı Kanun'un 16. maddesi);
- extravilan tarım arazilerinin satın alma tarihinden itibaren 8 yıl dolmadan yeniden satılması, kanuni koşullarla, noter değerlerine göre belirlenen pozitif değer farkı üzerinden oranında vergiye tabidir; bu vergi, söz konusu araziler bir şirketin varlıklarının 'inden fazlasını oluşturuyorsa ve kanuni koşullar sağlanıyorsa, o şirketin kontrol paketinin satışında da uygulanır (17/2014 sayılı Kanun'un 4². maddesi).
Fotovoltaik ve rüzgâr projelerinde tarım arazisi genellikle kiralanır veya üzerinde üst hakkı kurulur; satın alma ise arazinin intravilan alana dâhil edilmesinden sonra yapılır (bkz. fotovoltaik ve BESS projelerinde due diligence hakkındaki makale).
Orman arazileri
Ulusal orman varlığına dâhil özel mülkiyetteki arazilerin satışı, Orman Kanunu'na ilişkin 331/2024 sayılı Kanun (“Orman Kanunu”) ile düzenlenir ve sırasıyla paydaşlar, ulusal orman varlığına dâhil komşu arazilerin malikleri, Ulusal Orman İdaresi – Romsilva aracılığıyla Romen devleti ve idari-ülkesel birimler tarafından eşit fiyat ve koşullarla kullanılan önalım hakkına uyularak gerçekleştirilir [Orman Kanunu'nun 53. maddesinin (1). fıkrası].
Romanya'da bir arazi veya bina satın almaya mı hazırlanıyorsunuz? Taşınmazı doğrudan edinip edinemeyeceğinizi ve hangi yapının uygun olduğunu inceliyoruz.
5. Sözleşmenin şekli ve tapu sicili
Medeni Kanun'un 1.244. maddesine göre tapu siciline tescil edilecek ayni hakları devreden veya kuran sözleşmeler, mutlak butlan yaptırımı altında resmî senetle yapılır. Dolayısıyla satış, Romanya'daki bir noterde imzalanır.
Tapu sicili, Kadastro ve Tapu Siciline İlişkin 7/1996 sayılı Kanun (“7/1996 sayılı Kanun”) uyarınca Ulusal Kadastro ve Tapu Sicili Ajansına (“ANCPI”) bağlı kadastro ofisleri tarafından tutulan, taşınmazlara ilişkin kamu sicilidir. Bilgi amaçlı tapu sicili özeti, çevrimiçi de dâhil olmak üzere herkes tarafından talep edilebilir ve malik, takyidatlar, hacizler, irtifaklar ve şerh edilmiş davaları gösterir. Resmî işlem için tapu sicili özeti, imzadan önce noter tarafından talep edilir ve 10 iş günü boyunca, düzenlenme amacı olan tescil dışında tapu siciline başka tescil yapılmasına izin vermez. İmzadan sonra noter, alıcının mülkiyet hakkının tapu siciline tescilini talep eder.
Romen kişisel kimlik numarası (CNP) bulunmayan yabancı alıcı, vergi mevzuatındaki koşullarla bir vergi kimlik numarası (NIF) almalıdır. Romence bilmiyorsa, sözleşmenin resmî olarak düzenlenmesi sırasında kanuni koşullarla yeminli bir tercüman veya noter aracılığıyla çeviri sağlanması gerekir; yurt dışında düzenlenen vekâletnameler ise uluslararası antlaşmalarda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, duruma göre apostil veya konsolosluk tasdiki taşımalı ve onaylı tercümeleriyle birlikte sunulmalıdır. Noter, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin mevzuat uyarınca gerçek faydalanıcıyı ve fonların kaynağını kontrol eder.
6. İmzadan önce due diligence
- satıcının mülkiyet belgesi ve mülkiyet geçmişi; 6 Mart 1945 – 22 Aralık 1989 döneminde haksız olarak el konulan bazı taşınmazların hukuki rejimine ilişkin 10/2001 sayılı Kanun veya arazi fonu kanunları uyarınca yapılmış iade taleplerine özellikle dikkat edilmelidir;
- tapu sicilinde şerh edilmiş takyidatlar ve davalar ile mahkemeler portalında kontrol edilen, şerh edilmemiş davalar;
- arazi, kadastro belgeleri ve tapu sicili arasındaki uyum (yüzölçümü, komşu parseller, kamu yoluna erişim);
- imar durumu: intravilan veya extravilan rejimi, uygulanabilir PUG ve PUZ, yapı yasakları. Bilgi amaçlı bir imar durum belgesi (certificat de urbanism) talep edin ve 169/2026 sayılı Kanun sonrasında imar durum belgesine ilişkin analizimizi okuyun; proje bir PUZ'a bağlıysa, iptal edilen PUZ ve Yüksek Kasasyon ve Adalet Divanının (ÎCCJ) 91/2026 sayılı Kararı hakkındaki makalede açıklanan riski de kontrol edin;
- yapılar için: yapı ruhsatı, kabul tutanağı, enerji performans sertifikası ve yerel vergilere ilişkin vergi belgesi.
7. Masraflar ve vergiler
- Kişisel mal varlığındaki taşınmazların devrine ilişkin vergi, gerçek kişi satıcı tarafından ödenir ve en fazla 3 yıl elde tutulan taşınmazlar için işlem değerinin %3'ü, 3 yıldan fazla elde tutulanlar için ise %1'idir; matrah, kural olarak, noterler odasının piyasa araştırmasıyla belirlenen asgari değerden düşük olamaz ve vergi, sözleşmenin resmî olarak düzenlenmesi sırasında noter tarafından hesaplanır ve tahsil edilir [Vergi Kanunu'na ilişkin 227/2015 sayılı Kanun'un (“Vergi Kanunu”) 111. maddesi].
- Noter ücreti, taşınmazın değerine göre kademeli olarak hesaplanır; buna KDV eklenir.
- Mülkiyet hakkının tapu siciline tescili için ANCPI ücreti, taşınmaz değerinin belirli bir yüzdesidir ve tüzel kişiler için daha yüksektir; buna tapu sicili özetlerinin ücreti eklenir.
- Eski yapıların ve yapı yapılamaz arazilerin teslimi, kural olarak, Vergi Kanunu'nun 292. maddesinin (2). fıkrasının f) bendindeki koşullarla KDV'den muaftır. Yeni yapıların ve yapı yapılabilir arazilerin vergiye tabi teslimi 'lik standart orana tabidir. Sosyal politika kapsamında teslim edilen belirli konutlara, Vergi Kanunu'nun 291. maddesindeki koşullarla 'lik indirimli oran uygulanır. Belirli konutlar için öngörülen %9'luk oran geçici nitelikteydi ve 141/2025 sayılı Kanun'da öngörülen koşullarla 31 Temmuz 2026'ya kadar uygulandı.
- Bina ve arazi üzerindeki yerel vergiler her yıl belediyeye ödenir; yeni malik, edinimden itibaren 30 gün içinde vergi beyannamesini verir. 239/2025 sayılı Kanun, 1 Ocak 2026'dan itibaren hesaplama kurallarını değiştirmiştir.
8. Satış vaadi ve avans
Satıştan önce genellikle bir satış vaadi (ön sözleşme, antecontract) yapılır. Medeni Kanun'un 1.279. maddesinin (3). fıkrasına göre vaat eden taraf sözleşmeyi yapmayı reddederse, geçerlilik koşulları sağlanmışsa diğer taraf sözleşme yerine geçen bir mahkeme kararı elde edebilir. Extravilan tarım arazilerinde bu, 17/2014 sayılı Kanun'da öngörülen usulün tamamlanmasını gerektirir. Vaat tapu siciline şerh edilebilir ve böylece üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hâle gelir. Geciktirici koşullar (due diligence sonucu, onaylar, finansman, ipoteklerin terkini) içeren, pey akçesi (arvună) veya avansa ilişkin açık bir kural öngören ve ödemenin banka hesabı aracılığıyla yapılmasını sağlayan, resmî şekilde düzenlenmiş bir vaat sözleşmesi öneririz.
Yapmanız gerekenler
- Araziyi doğrudan satın alıp alamayacağınızı (AB/AEA) veya üst hakkına ya da bir Romen şirketine ihtiyacınız olup olmadığını belirleyin.
- Fiyatı müzakere etmeden önce bilgi amaçlı tapu sicili özeti ve bilgi amaçlı imar durum belgesi talep edin.
- Extravilan tarım arazisi için önalım ve onaylara yönelik 3–6 ay planlayın.
- Hukuki, teknik ve imar bakımından due diligence yapın; NIF alın ve apostilli vekâletnameleri hazırlayın.
- Geciktirici koşullar içeren ve ödemenin banka hesabı yoluyla yapıldığı, resmî şekilde düzenlenmiş bir vaat sözleşmesi imzalayın; satıştan sonra 30 gün içinde belediyeye vergi beyannamesini verin.
Sıkça sorulan sorular
Bir Alman veya Avusturya vatandaşı Romanya'da arazi satın alabilir mi?
Evet, bir Romen vatandaşıyla aynı koşullarda (312/2005 sayılı Kanun'un 3. maddesi). Extravilan tarım arazileri için, her alıcıda olduğu gibi, 17/2014 sayılı Kanun'da öngörülen usul uygulanır.
Türkiye, Çin veya İsrail vatandaşı Romanya'da ev satın alabilir mi?
Bunu açıkça mümkün kılan bir antlaşma bulunmadığında yapıyı satın alabilir, ancak araziyi satın alamaz. Arazi üzerinde bir üst hakkı edinir veya taşınmazı bir Romen şirketi aracılığıyla satın alabilir.
Yabancı pay sahipleri olan bir Romen şirketi tarım arazisi satın alabilir mi?
Evet, ancak extravilan arazi için önalım usulünün tamamlanması gerekir. Merkez, tarımsal gelirler ve ortaklara ilişkin 5 yıllık koşulları sağlamayan şirket, ancak hiçbir önalım hakkı sahibi veya uygun alıcı çıkmazsa satın alabilir.
Bir taşınmazın satın alınmasında vergileri kim öder?
Gerçek kişi satıcı %3 veya %1 oranındaki vergiyi öder. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça noter ücreti ve tapu tescil ücreti kural olarak alıcı tarafından karşılanır.
İmza sırasında Romanya'da bulunmam gerekir mi?
Hayır. Yurt dışındaki bir noterde veya bir Romen konsolosluğunda verilen, gerekiyorsa apostilli ve tercümesi yapılmış, taşınmazı ve satış koşullarını tam olarak tanımlayan resmî bir vekâletnameye dayanarak vekil aracılığıyla imza atabilirsiniz.
Adesman & Asociații, gerçek kişi ve şirket olarak yabancı alıcılara Romanya'da arazi ve bina ediniminde, yatırımın yapılandırılması ve due diligence'tan imza ve tapu tesciline kadar destek verir. Gayrimenkul, inşaat ve altyapı hukuku alanındaki çalışmalarımız ve vergi hukuku ekibimiz hakkında daha fazla bilgi edinin.
Romanya'da bir arazi veya bina satın almak mı istiyorsunuz? Gayrimenkul hukuku ekibimizle görüşün.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Uygulanacak hukuki rejim, her işlemin somut durumuna ve analiz tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre incelenmelidir.



