Almanya, İtalya veya Türkiye'den bir tedarikçi Romanya'daki bir müşteriye mal teslim eder, ancak düzenlenen faturalar ödenmeden kalır; Romanya şirketi ise mali güçlük içindeki bir ticari ortağından alacaklarını tahsil etmek ister. Bu gibi durumlarda alacaklı, hukuki ilişkinin özelliklerine ve uygulanacak yasal koşullara bağlı olarak, sulhen müzakere, ödeme emri usulü (ordonanța de plată), küçük alacaklar usulü, Avrupa alacak tahsil usulleri veya genel hükümlere göre açılacak dava gibi çeşitli tahsil yollarına başvurabilir; bunları, gerektiğinde ve kanunda öngörülen koşullarla, cebri icra izler.

Seçim; alacağın tutarına, belgelere ve itiraz riskine bağlıdır. Temel kurallar, yeniden yayımlanmış Hukuk Muhakemeleri Kanunu hakkındaki 134/2010 sayılı Kanun'da (“Romanya Hukuk Muhakemeleri Kanunu (RHMK)”) ve yeniden yayımlanmış Medeni Kanun hakkındaki 287/2009 sayılı Kanun'da (“Medeni Kanun”), sınır ötesi uyuşmazlıklar bakımından ise Avrupa Birliği tüzüklerinde yer almaktadır.

1. Sulh aşaması: bildirim ve temerrüde düşürme

Bir alacağın tahsili için önerilen ilk adım, alacaklının borçlu olunan tutarı, dayanak belgeleri (sözleşmeler, faturalar, teslim tutanakları) ve ödeme için verilen süreyi belirttiği yazılı bir bildirim göndermesidir; bu aşama borcun gönüllü olarak ödenmesini veya taksitlendirme müzakeresini sağlayabilir ve aynı zamanda olası bir davada delil niteliği taşır.

Borçlu, bildirimle veya dava dilekçesiyle temerrüde düşürülebilir (Medeni Kanun'un 1522. maddesinin (1). fıkrası). Bir işletmenin faaliyeti kapsamında üstlenilen ödeme borçlarında borçlu, vade tarihinde kendiliğinden temerrüde düşer (Medeni Kanun'un 1523. maddesi).

Bildirim, borçlunun kayıtlı merkezine, icra memuru aracılığıyla veya içeriği beyan edilmiş, alma bildirimli taahhütlü mektupla gönderilir.

2. Ödeme emri

Ödeme emri (RHMK'nin 1014–1025. maddeleri), açık belgelere sahip alacaklıların en sık kullandığı özel usuldür ve tutar sınırı yoktur.

  • koşullar: bir para borcunun ödenmesine ilişkin, ihaleyi yapan bir idareyle yapılan sözleşmeler dahil bir medeni sözleşmeden doğan ve bir belgeyle tespit edilen ya da tarafların benimsediği bir belgeye göre belirlenen kesin, likit ve muaccel alacak [RHMK'nin 1014. maddesinin (1). fıkrası]; bu usul, aciz (insolvență) prosedüründe masaya kaydedilen alacaklara uygulanmaz;
  • önceden ödeme ihtarı: alacaklı, RHMK'nin 1015. maddesi uyarınca, icra memuru aracılığıyla veya içeriği beyan edilmiş, alma bildirimli taahhütlü mektupla borçluya, borcun ödenmesi için tebliğden itibaren 15 günlük süre veren bir ödeme ihtarı (somație) gönderir;
  • ihtar, talebin 6 ay içinde açılması halinde, Medeni Kanun'un 2540. maddesindeki koşullarla borç zamanaşımını kesebilir; ihtarın tebliğ edildiğine ilişkin delilin eklenmemesi ise RHMK'nin 1017. maddesinin (2). fıkrası uyarınca talebin usulden kabul edilemez olarak reddine yol açar;
  • mahkeme: esası ilk derecede incelemeye yetkili mahkemedir (RHMK'nin 1016. maddesi), yani 200.000 ley dahil bu tutara kadar olan alacaklar için Judecătorie (sulh mahkemesi), bu eşiği aşan alacaklar için ise Tribunal (asliye mahkemesi);
  • ödeme emri: mahkeme, tebliğden itibaren en az 10, en fazla 30 günlük bir ödeme süresi belirler (RHMK'nin 1022. maddesinin (3). fıkrası); usul, kural olarak, belgelerin tebliğ süresi hariç 45 gün içinde sonuçlanır (RHMK'nin 1023. maddesi);
  • kanun yolu: borçlu, ödeme emrinin kendisine verilmesinden veya tebliğinden itibaren 10 gün içinde iptal başvurusunda (cerere în anulare) bulunabilir (RHMK'nin 1024. maddesi); ödeme emri, kanun yoluna başvurulmuş olsa bile icra edilebilir niteliktedir (RHMK'nin 1025. maddesi).

Borçlu alacağa itiraz eder ve mahkeme talebi reddederse, alacaklı genel hükümlere göre dava açabilir (RHMK'nin 1021. maddesi). Yargı harcı maktu olup 200 ley'dir [Yargı harçlarına ilişkin 80/2013 sayılı Hükümet Acil Durum Kararnamesi'nin (“80/2013 sayılı OUG”) 6. maddesinin (2). fıkrası].

3. Küçük alacaklar usulü

Küçük alacaklar usulü (RHMK'nin 1026–1033. maddeleri), talebin değeri faiz, yargılama giderleri ve diğer fer'iler hariç, mahkemeye başvuru tarihinde 50.000 ley'yi aşmıyorsa uygulanır. Eşik, Romanya Resmî Gazetesi'nin (Monitorul Oficial) 12 Mayıs 2025 tarihli ve 433 sayılı I. Kısmında yayımlanan 57/2025 sayılı Kanun ile 10.000 ley'den yükseltilmiştir.

  • görevli mahkeme Judecătorie'dir ve talep, Adalet Bakanı Emri (ordin) ile onaylanan form üzerinde yapılır;
  • usul, kural olarak yazılıdır ve taraflar duruşmaya çağrılmaz;
  • harç, 2.000 ley'ye kadar 50 ley, bu tutarın üzerinde ise 200 ley'dir (80/2013 sayılı OUG'nin 6. maddesinin (1). fıkrası).

Bu usul, önceden ödeme ihtarı gönderilmesini veya borçlunun benimsediği bir belgenin varlığını gerektirmez; uyuşmazlığın niteliği ve gerekli deliller özel usul çerçevesinde çözüme elverişli olduğu ölçüde, alacağa itiraz edildiği durumlarda dahi ödeme emrine alternatif olabilir.

4. Avrupa usulleri: yabancı alacaklı bunları ne zaman seçmeli

İki Avrupa usulü, hukuki ve ticari konulardaki sınır ötesi uyuşmazlıklara, yani taraflardan en az birinin yerleşim yerinin veya mutad meskeninin mahkemenin bulunduğu devletten farklı bir üye devlette olması halinde uygulanır. Danimarka bu usullere katılmamaktadır.

  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 12 Aralık 2006 tarihli ve Avrupa ödeme emri usulünü oluşturan (AT) 1896/2006 sayılı Tüzüğü (“1896/2006 sayılı Tüzük”), talebin yapıldığı tarihte likit ve muaccel olan para alacaklarına, tutar sınırı olmaksızın uygulanır; borçlu 30 gün içinde itiraz etmezse Avrupa ödeme emri icra edilebilir hale gelir ve katılımcı diğer üye devletlerde tenfiz kararına (exequatur) gerek olmaksızın icra edilebilir; itiraz edilmesi halinde uyuşmazlık genel hükümlere göre devam eder;
  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 11 Temmuz 2007 tarihli ve Avrupa küçük alacaklar usulünü oluşturan (AT) 861/2007 sayılı Tüzüğü (“861/2007 sayılı Tüzük”), (AB) 2015/2421 sayılı Tüzük ile değişik haliyle, değeri faiz, masraf ve diğer giderler hariç 5.000 EUR'yu aşmayan taleplere uygulanır; usul kural olarak yazılıdır ve standart formlar üzerinden yürütülür; verilen karar, katılımcı diğer üye devletlerde tenfiz kararına (exequatur) gerek olmaksızın tanınır ve icra edilir.

Almanya, Avusturya, İtalya, Fransa veya İspanya'dan bir alacaklı, Romanyalı bir borçluya karşı Avrupa usullerine yetkili Romanya mahkemeleri önünde veya duruma göre, Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 12 Aralık 2012 tarihli ve hukuki ve ticari konularda yargı yetkisi ile kararların tanınması ve tenfizine ilişkin (AB) 1215/2012 sayılı Tüzüğü (“Brüksel I bis Tüzüğü”) uyarınca yargı yetkisine sahip olmaları halinde başka bir üye devletin mahkemeleri önünde başvurabilir; bu bakımdan malların teslim yeri ve varsa yetki sözleşmeleri de önem taşır. İtiraz riski varsa, Romanya mahkemesi önünde ödeme emri veya küçük alacaklar usulü kural olarak daha hızlıdır.

Türkiye'den veya Çin'den bir alacaklı, Romanyalı bir borçluya karşı Romanya mahkemesinde dava açtığında, bu durumda sınır ötesi olma koşulunu karşılamaz; çünkü taraflardan hiçbirinin yerleşim yeri, başvurulan mahkemenin bulunduğu devletten farklı bir üye devlette değildir; bu alacaklı ulusal alacak tahsil usullerine başvurabilir. Avrupa ödeme emri talebi 200 ley harca tabidir (80/2013 sayılı OUG'nin 6. maddesinin (2). fıkrası).

Romanya'daki bir müşteriniz faturalarınızı ödemedi mi? Belgeleri inceliyor ve alacağınız için uygun usulü size öneriyoruz.

Görüşme planlayın

5. Genel hükümlere göre dava ve mahkemelerin yetkisi

Alacağa yalnızca itiraz edilmiş olması, ödeme emrini veya küçük alacaklar usulünü dışlamaz.

Genel hükümlere göre dava, özellikle uyuşmazlığın çözümü özel usullerle bağdaşmayan karmaşık bir delil toplanmasını gerektirdiğinde veya bu usullerin kabul edilebilirlik koşulları karşılanmadığında uygundur.

Aynı şekilde, tazminat talep edilmesi kendiliğinden genel hükümlere başvurmayı gerektirmez. Örneğin, faizler ve ödeme gecikmesine bağlı bazı tazminatlar da kanunda öngörülen koşullarla özel usuller yoluyla talep edilebilir.

Buna göre:

  • görev: 200.000 ley dahil bu tutara kadar olan talepler için Judecătorie, bu tutarın üzerindeki talepler için Tribunal (RHMK'nin 94. maddesinin 1. bendinin k) alt bendi ve 95. maddesi);
  • yetki: kural olarak borçlunun merkezinin bulunduğu yer mahkemesi; sözleşmeden doğan alacaklar için ayrıca sözleşmede belirtilen ifa yeri mahkemesi;
  • AB kaynaklı yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda Brüksel I bis Tüzüğü uygulanır; bir yetki şartı veya tahkim şartı yetkili mahkemeyi değiştirebilir;
  • yargı harcı, talebin değerine göre nispi olarak hesaplanır (80/2013 sayılı OUG'nin 3. maddesi).

Kanun yollarının tahsil üzerindeki etkisini, kazanılmış ticari dava ve alacağın tahsili hakkındaki makalemizde ele aldık.

6. İhtiyati tedbirler: ihtiyati haciz ve üçüncü kişiler nezdinde ihtiyati haciz

Borçlunun dava sırasında mallarını devretmemesi için alacaklı, mahkemeden bu malları icra edilebilir belge elde edilinceye kadar tasarruf dışı bırakan ihtiyati tedbirler isteyebilir:

  • taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde ihtiyati haciz (sechestru asigurător): yazılı belgeyle tespit edilmiş ve muaccel bir alacağı bulunan ve davayı açmış olan alacaklı bunu talep edebilir; mahkeme alacaklının teminat yatırmasına karar verebilir; alacak yazılı belgeyle tespit edilmemişse teminat, talep edilen tutarın yarısı kadardır (RHMK'nin 953. maddesinin (1) ve (2). fıkraları);
  • borçlunun malvarlığını gizleme tehlikesi varsa, muaccel olmayan bir alacak için de ihtiyati hacze karar verilebilir (RHMK'nin 953. maddesinin (3). fıkrası);
  • üçüncü kişilerin borçluya borçlu olduğu tutarlar üzerinde, banka hesapları dahil, üçüncü kişiler nezdinde ihtiyati haciz (poprire asigurătorie) (RHMK'nin 970–971. maddeleri); alacaklı, haciz talebinde bankaları tek tek belirtmek zorunda değildir;

7. Cebri icra

Kanunda öngörülen koşullarla; ödeme emri, küçük alacaklar usulünde verilen karar, genel hükümlere göre açılan davalarda verilen kesinleşmiş mahkeme kararları, icra edilebilir olduğu beyan edilen Avrupa ödeme emri, yasal koşulları taşıyan noter senetleri ile poliçe, bono ve çek dahil kıymetli evrak icra edilebilir belge (titlu executoriu) niteliğinde olabilir.

Buna göre:

  • cebri icra yalnızca Adalet Bakanı tarafından atanan bir icra memuru (executor judecătoresc) aracılığıyla yapılır; icra memurunun yetki alanı icranın yöntemine, haczedilecek malların bulunduğu yere veya borçlunun yerleşim yerine ya da merkezine göre belirlenir (RHMK'nin 652. maddesi);
  • icra memuru, alacaklının talebinden itibaren en geç 3 gün içinde mahkemeden cebri icranın onaylanmasını (încuviințarea executării) ister; mahkeme talebi, kaydından itibaren en geç 7 gün içinde, müzakere odasında ve taraflar çağrılmaksızın karara bağlar; mahkeme kararları ve diğer icra edilebilir belgeler artık ayrıca icra formülü eklenmesi usulüne tabi değildir (RHMK'nin 666. maddesi);
  • cebri icranın onaylanması Romanya'nın tüm topraklarında hüküm doğurur ve alacaklı, banka hesaplarının haczi ile taşınır ve taşınmaz malların haczi dahil olmak üzere, kanunda öngörülen icra yöntemlerinin aynı anda veya art arda uygulanmasını talep edebilir; borçlu, icra işlemlerine itiraz (contestație la executare) yoluyla kendini savunabilir.

Avrupa Birliği'nin diğer üye devletlerinde verilen ve Brüksel I bis Tüzüğü'nün kapsamına giren mahkeme kararları, ayrıca icra edilebilirlik beyanı (exequatur) usulü işletilmeksizin Romanya'da icra edilebilir; üçüncü devletlerde verilen kararlar ise, uygulanacak uluslararası sözleşmelerin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kural olarak Romanya mevzuatında öngörülen tanıma ve tenfiz usullerine tabidir. Ayrıntılar için yabancı mahkeme kararlarının Romanya'da tenfizi hakkındaki makalemize bakınız.

8. Gecikme faizi

  • taraflar sözleşmede bir gecikme faizi veya cezai şart kararlaştırmışsa, kanuni sınırlar içinde bunlar uygulanır; aksi halde yasal gecikme faizi uygulanır;
  • Para borçlarına ilişkin yasal akdi faiz ve gecikme faizi ile bankacılık alanında bazı mali-vergisel tedbirlerin düzenlenmesine ilişkin 13/2011 sayılı Hükümet Kararnamesi (“13/2011 sayılı Kararname”), yasal faizi Romanya Merkez Bankası'nın (“BNR”) referans faiz oranına göre belirler; tacirler arasındaki ve tacirler ile ihaleyi yapan idareler arasındaki ilişkilerde yasal gecikme faizi, BNR referans faiz oranına 8 puan eklenmesiyle bulunan orana eşittir [13/2011 sayılı Kararname'nin 3. maddesinin (2¹). fıkrası];
  • Tacirler arasında ve tacirler ile ihaleyi yapan idareler arasında akdedilen sözleşmelerden doğan para borçlarının ifasında gecikmeyle mücadeleye ilişkin tedbirler hakkındaki 72/2013 sayılı Kanun (“72/2013 sayılı Kanun”), kural olarak tacirler arasındaki ilişkilerde 60 takvim günü, ihaleyi yapan idareler için 30 takvim günü ödeme süresi öngörür; alacaklı, ek tazminat olarak asgari 40 EUR karşılığı bir tutar talep edebilir;
  • gecikme faizi uygulanması imkânını ortadan kaldıran veya yasal gecikme faizinden daha düşük gecikme faizi öngören sözleşme hükümleri haksız şart olarak nitelendirilir ve mutlak butlanla batıldır.

9. Zamanaşımı

Dava hakkı kural olarak 3 yıllık sürede zamanaşımına uğrar (Medeni Kanun'un 2517. maddesi). Zamanaşımı, diğerlerinin yanı sıra, borcun açıkça veya zımnen kabulüyle (örneğin kısmi ödeme), dava açılmasıyla veya ödeme emri usulü kapsamında ödeme ihtarının gönderilmesiyle kesilir. İcra edilebilir belge elde edildikten sonra, kanunda aksi öngörülmedikçe, cebri icra talep etme hakkı da 3 yıllık sürede zamanaşımına uğrar [RHMK'nin 706. maddesinin (1). fıkrası].

10. Borçlunun acizi

60 günden fazla süredir kesin, likit ve muaccel bir alacağı bulunan alacaklı, karşılıklı borçların takasından sonra alacak tutarı 50.000 ley eşiğini aşıyorsa, borçlu hakkında aciz (insolvență) prosedürünün açılmasını talep edebilir.

Aczin önlenmesi prosedürleri ve aciz prosedürü hakkındaki 85/2014 sayılı Kanun'a (“85/2014 sayılı Kanun”) göre, aciz prosedürünün açıldığı tarihten itibaren borçlunun malvarlığına yönelik alacakların tahsiline ilişkin yargısal ve yargı dışı takipler ile cebri icra işlemleri, 85/2014 sayılı Kanun'un 75. maddesinin (2). fıkrasında öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, kendiliğinden durur.

Alacakları prosedürün açılmasından önce doğmuş olan alacaklılar, icra edilebilir belgeye sahip olup olmadıklarına bakılmaksızın, kural olarak, prosedürün açılmasına ilişkin kararda belirlenen ve ilke olarak açılıştan itibaren 45 günü aşamayacak süre içinde Tribunal'e alacak kayıt talebinde bulunmalıdır. Bu süreye uyulmaması, kural olarak, alacaklar tablosuna (tabelul creanțelor) kaydedilme hakkının düşmesine yol açar (85/2014 sayılı Kanun'un 114. maddesi).

11. Belgelerin dili ve tercümeler

  • hukuk yargılaması Rumence yürütülür (RHMK'nin 18. maddesi);
  • yabancı dildeki belgeler, yeminli bir tercümanın onaylı tercümesiyle birlikte onaylı suret olarak sunulur (RHMK'nin 150. maddesi);
  • Romanya mahkemesine sunulan Avrupa formları Rumence doldurulur.

Yapmanız gerekenler

  • Sözleşmeyi, faturaları, teslim belgelerini ve borçlunun borcu kabul ettiği yazışmaları toplayın.
  • Borçluyu Romanya Ulusal Ticaret Sicili Ofisi (ONRC) kayıtlarında ve Aciz Prosedürleri Bülteni'nde (Buletinul procedurilor de insolvență) kontrol edin ve zamanaşımı süresini hesaplayın.
  • Bildirimi veya ihtarı icra memuru aracılığıyla ya da içeriği beyan edilmiş, alma bildirimli taahhütlü mektupla gönderin.
  • Usulü; tutara, itiraz riskine ve tarafların merkezine göre seçin.
  • Borçlu davadan haberdar olmadan önce ihtiyati haciz veya üçüncü kişiler nezdinde ihtiyati haciz talebini değerlendirin.
  • Yabancı bir şirketseniz, onaylı tercümeleri hazırlayın.

Sıkça sorulan sorular

Romanya'da bir alacağın tahsili ne kadar sürer?

Ödeme emri, kural olarak belgelerin tebliğ süresi hariç 45 gün içinde sonuçlanır; istinaf aşamasını da içeren genel hükümlere göre bir dava bir veya iki yıl sürebilir. İcra, borçlunun mallarına bağlıdır.

Ödeme emri (ordonanța de plată) nedir?

Romen veya yabancı her alacaklının, 15 günlük bir ödeme ihtarının ardından kesin, likit ve muaccel bir alacak için icra edilebilir belge elde ettiği özel bir usuldür.

Almanya veya Avusturya'dan bir şirket, Romanyalı bir borçluya karşı Avrupa ödeme emrini kullanabilir mi?

Evet. Avrupa ödeme emri, borçlu itiraz etmezse etkilidir; borçlu 30 gün içinde itiraz ederse uyuşmazlık genel hükümlere göre devam eder.

Romanya'da küçük alacaklar usulünün eşiği nedir?

RHMK uyarınca ulusal usulde faiz ve masraflar hariç 50.000 ley, Avrupa usulünde ise 5.000 EUR'dur.

Ödenmemiş bir fatura ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?

Kural olarak, vade tarihinden itibaren 3 yılda. Borçlu borcu kabul ederse, alacaklı mahkemeye başvurursa veya ödeme emri usulündeki ihtarı tebliğ ederse süre kesilir.

Adesman & Asociații, borçluya bildirim ve özel usullerden ihtiyati tedbirlere, cebri icraya ve aciz prosedüründe alacakların kaydına kadar alacak tahsilinde Romen ve yabancı alacaklılara destek vermektedir. Dava ve tahkim alanındaki çalışmalarımız hakkında daha fazla bilgi edinin.

Romanya'daki bir borçludan tahsil etmeniz gereken bir alacak mı var? Dava ekibimizle görüşün.

Bize ulaşın

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Uygulanacak hukuki rejim, her alacağın somut durumuna ve inceleme tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir.