Yurt dışında lehinize bir mahkeme kararı almış olmanız, Romanya'da malvarlığı bulunan bir borçludan alacağınızı tahsil edebileceğiniz anlamına tek başına gelmez. Kararın Romanya'da hüküm ifade etmesi ve cebri icraya dayanak oluşturabilmesi için belirli koşulların sağlanması gerekir.
Uygulanacak usul, kararın verildiği devlete ve olaya uygulanan Avrupa veya uluslararası kurallara göre değişir. Avrupa Birliği üye devletlerinde verilen kararlar genel olarak basitleştirilmiş bir icra rejiminden yararlanırken, bu alanın dışında verilen kararlar için Romanya mahkemelerince tanınma veya tenfiz kararı verilmesi gerekebilir. Birleşik Krallık mahkemelerinin kararlarında ise uygulanacak usulün belirlenmesi, davanın açıldığı tarihin ve uygulanabilir uluslararası sözleşmelerin incelenmesini de gerektirir.
1. Tanıma mı, tenfiz mi: fark nedir?
Bir gerçek veya tüzel kişi, Romanya'daki bir borçluya karşı lehine bir karar elde ettiğinde, ilk adım kararın hüküm ifade etmesi ve alacağın tahsili için hangi işlemlerin gerekli olduğunu belirlemektir. Amaca göre, yabancı kararın tanınması ile cebri icrası arasında ayrım yapılmalıdır.
Tanıma, yurt dışında verilmiş bir kararın, kanundaki koşullar çerçevesinde kesin hüküm etkisi de dahil olmak üzere Romanya'da hukuki sonuç doğurmasını sağlar. Tanıma, ayrı bir taleple istenebileceği gibi Romanya mahkemesinde görülmekte olan bir davada da ileri sürülebilir.
Tenfiz, kararla belirlenen yükümlülüklerin fiilen yerine getirilmesini amaçlar. Borçlu yükümlülüklerini rızasıyla yerine getirmezse alacaklı, kanundaki koşullar çerçevesinde banka hesaplarının haczi, taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde icra takibi ya da borçlunun diğer varlıklarının paraya çevrilmesi gibi yollara başvurabilir.
Bu iki işlem birbiriyle yakından bağlantılıdır, ancak aynı şey değildir. Uygulanacak usul, kararın verildiği devlete ve kararın Romanya'da tanınması ile tenfizini düzenleyen kurallara bağlıdır. Bu nedenle alacağın tahsiline yönelik işlemlere başlamadan önce ilgili karara uygulanacak hukuki rejimin belirlenmesi önemlidir.
2. Avrupa Birliği'nde verilen kararlar: tenfiz kararı (exequatur) gerekmeksizin icra
Diğer Avrupa Birliği üye devletlerinde hukuki ve ticari konularda verilen kararlar bakımından uygulanacak temel hukuki araç, Brüksel I bis Tüzüğü olarak bilinen (AB) 1215/2012 sayılı Tüzük'tür (“Tüzük”). Tüzük, kapsamına giren kararlar için tenfiz (exequatur) prosedürünü kaldırmıştır. Böylece, verildiği devlette icra kabiliyetine sahip bir karar, icra kabiliyetinin önceden tanınmasına yönelik bir prosedüre gerek olmaksızın Romanya'da icra edilebilir.
Tenfiz prosedürünün kaldırılması alacaklının işlemlerini kolaylaştırır, ancak cebri icranın hiçbir şekli şarta tabi olmadığı anlamına gelmez. Romanya'da icra talep edebilmek için alacaklının, kararın gerçekliğini tespit için gerekli koşulları taşıyan bir örneğini ve menşe mahkemesince düzenlenen, Tüzük'ün 53. maddesinde öngörülen sertifikayı sunması gerekir.
Belgeler, Romanya'daki cebri icra prosedürü çerçevesinde sunulur. Sertifika, Tüzük'te öngörülen koşullar dahilinde, ilk icra işleminden önce borçluya tebliğ edilmelidir.
İcra bundan sonra, icra mahkemesince cebri icraya izin verilmesine (încuviințarea executării silite) ilişkin kurallar da dahil olmak üzere Romanya usul kurallarına göre yürütülür. Dolayısıyla tenfiz kararına gerek olmaması, bu aşamanın ulusal usulden kalktığı şeklinde anlaşılmamalıdır.
Borçlu, icranın reddini yalnızca Tüzük'te öngörülen sebeplere dayanarak talep edebilir. Bu sebepler arasında, örneğin, icranın Romanya kamu düzenine açıkça aykırı olması veya kararın, dava açan belge borçluya savunmasını hazırlamasına imkân verecek şekilde ve zamanında tebliğ edilmeden gıyabında verilmiş olması yer alır. Romanya mahkemesi yabancı kararın esasını yeniden inceleyemez.
Avrupa İcra Emri, Avrupa Ödeme Emri ve küçük alacaklar
Kararların tanınması ve tenfizine ilişkin genel kuralların yanı sıra Avrupa Birliği hukuku, kendi kapsamlarına giren durumlarda alacakların tahsilini kolaylaştırmaya yönelik usul araçlarını da alacaklıların hizmetine sunar.
Bunlar arasında (AT) 805/2004 sayılı Tüzük ile düzenlenen, itiraz edilmemiş alacaklara ilişkin Avrupa İcra Emri; (AT) 1896/2006 sayılı Tüzük ile öngörülen Avrupa Ödeme Emri ve (AT) 861/2007 sayılı Tüzük ile düzenlenen Avrupa Küçük Alacaklar Usulü yer alır.
Bu araçlar, her bir tüzükte öngörülen koşullar dahilinde, başka bir üye devlette olağan tenfiz prosedürü izlenmeksizin bir kararın elde edilmesine veya icrasına imkân tanır. Ancak icranın kendisi, borçlunun mallarının takip edildiği devlette uygulanan usul kurallarına tabi olmaya devam eder.
3. İsviçre, Norveç ve İzlanda'da verilen kararlar: Lugano Sözleşmesi
İsviçre, Norveç ve İzlanda'da hukuki ve ticari konularda verilen kararların Romanya'da tanınması ve tenfizi 2007 Lugano Sözleşmesi ile düzenlenir. Avrupa Birliği üye devletlerinin çoğunda verilen kararlara uygulanan rejimden farklı olarak bu Sözleşme, önceden icra edilebilirlik beyanı alınmasına yönelik bir prosedürü korumaktadır.
Alacaklı, Romanya'daki yetkili tribunalden (borçlunun yerleşim yerindeki veya merkezindeki ya da icranın yapılacağı yerdeki tribunal) kararın icra edilebilir olduğunun beyan edilmesini talep etmelidir. Talebe yabancı karar, Sözleşme'nin V sayılı ekinde öngörülen sertifika ve Sözleşme'nin aradığı diğer belgeler eklenir. İlk aşamada tribunal, borçluya talep hakkında görüş bildirme imkânı tanımaksızın gerekli şekil şartlarının yerine getirilip getirilmediğini denetler. Borçlu, icra edilebilirlik beyanına daha sonra Sözleşme'de öngörülen koşullar ve süreler dahilinde itiraz edebilir.
Prosedürün süresi yetkili mahkemeye, belgelerin eksiksiz olup olmadığına ve olası itirazlara bağlıdır. Davanın koşullarına göre alacaklı, icra işlemleri tamamlanana kadar borçlunun mallarını korumak amacıyla Romanya'da ihtiyati tedbir talep etme imkânını da değerlendirebilir.
4. Brexit sonrasında Birleşik Krallık kararları
Brexit'ten sonra, Birleşik Krallık'ta verilen kararların Romanya'da tanınması ve tenfizi, davanın açıldığı tarihe ve uygulanabilir uluslararası sözleşmelere bağlıdır. Bazı durumlarda münhasır bir yetki sözleşmesinin bulunup bulunmadığı ve bu sözleşmenin yapıldığı tarih de önem taşır.
| Davanın açıldığı tarih | Romanya'da uygulanacak rejim |
|---|---|
| 1 Ocak 2021'den önce | Ayrılma Anlaşması uyarınca Brüksel I bis Tüzüğü: tenfiz kararı gerekmeksizin icra |
| 1 Ocak 2021 ile 30 Haziran 2025 arasında | İngiliz mahkemeleri lehine münhasır yetki şartı varsa 2005 Lahey Sözleşmesi; aksi halde Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca tenfiz |
| 1 Temmuz 2025'ten sonra | 2019 Lahey Sözleşmesi; münhasır yetki şartı varsa 2005 Lahey Sözleşmesi |
Mahkeme Seçimi Anlaşmalarına İlişkin 2005 Lahey Sözleşmesi, esas olarak tarafların münhasır yetki sözleşmesi yaptığı hukuki ve ticari uyuşmazlıklara uygulanır. Sözleşme, bir İngiliz mahkemesince verilen her kararı kapsamadığı gibi geçici veya ihtiyati tedbirleri de kapsamaz. 1 Ocak 2021'den önce yapılan yetki sözleşmeleri bakımından, Sözleşme'nin zaman bakımından uygulanmasına ilişkin olarak Birleşik Krallık'ın tutumu ile Avrupa Birliği kurumlarının ifade ettiği görüş arasında farklılık bulunmaktadır. Bu nedenle yetki şartının yapıldığı tarih her somut olayda ayrıca incelenmelidir.
Hukuki veya Ticari Konulardaki Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin 2019 Lahey Sözleşmesi, Avrupa Birliği bakımından 1 Eylül 2023'te, Birleşik Krallık bakımından ise 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe girmiştir. Sözleşme'nin uygulanması, kapsamına ve menşe devletteki yargılamanın başladığı tarihe ilişkin olanlar da dahil olmak üzere Sözleşme'deki koşulların yerine getirilmesini gerektirir. Sözleşme, elverişli kararların hangi ölçütlere göre tanınıp tenfiz edilebileceğini ve tanıma veya tenfizin hangi sebeplerle reddedilebileceğini belirler. İcra usulünün kendisi ise talep edilen devletin hukukuna tabidir.
Dolayısıyla Romanya'da icra işlemlerine başlamadan önce davanın açıldığı tarih, varsa yetki şartının tarihi ve içeriği ile karara uygulanacak hukuki araç belirlenmelidir. Gerekli belgeleri ve izlenecek usulü bu inceleme belirler.
Romanyalı bir borçluya karşı Birleşik Krallık'ta verilmiş bir kararınız mı var? Hangi rejimin uygulanacağını ve hangi belgelerin hazırlanması gerektiğini size söyleyelim.
5. Avrupa dışında verilen kararlar: genel rejim ve uygulanacak usul
Bir Avrupa tüzüğü, uluslararası sözleşme veya uygulanabilir bir ikili antlaşma ile düzenlenmeyen üçüncü devlet kararlarına Romanya Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (C.pr.civ.) VII. Kitabındaki kurallar (md. 1094–1110) uygulanır. Genel rejimde karar doğrudan icraya konulamaz: alacaklının, icranın yapılacağı yerin yargı çevresindeki tribunalden tenfiz kararı alması gerekir. Bu rejim uygulanmadan önce Romanya'nın menşe devletle uygulanabilir bir ikili belgesinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Tanıma ve tenfizin koşulları
C.pr.civ. md. 1096 uyarınca, C.pr.civ. md. 1095 uyarınca kendiliğinden tanınmayan kararlar, aşağıdaki üç koşulun birlikte sağlanması halinde tanınabilir:
- kararın, verildiği devletin hukukuna göre kesinleşmiş olması;
- kararı veren mahkemenin o devletin hukukuna göre yetkili olması ve yetkinin yalnızca davalının veya davalıya ait olup uyuşmazlıkla doğrudan bağlantısı bulunmayan malların o devlette bulunmasına dayanmamış olması;
- yabancı kararların etkileri bakımından Romanya ile yabancı mahkemenin bulunduğu devlet arasında karşılıklılık bulunması.
Karar, davayı kaybeden tarafın yokluğunda verilmişse, esasa ilişkin duruşma gününe ait davetiyenin ve dava açan belgenin bu tarafa zamanında tebliğ edildiği ve kendisine savunma yapma ve kanun yoluna başvurma imkânı tanındığı anlaşılmalıdır.
Tenfiz kararı için C.pr.civ. md. 1104 ayrıca kararın verildiği devletin hukukuna göre icra kabiliyetine sahip olması koşulunu arar; C.pr.civ. md. 1105 uyarınca talebe icra kabiliyetinin kanıtı da eklenmelidir.
Ret sebepleri
C.pr.civ. md. 1097 uyarınca yabancı kararın tanınması aşağıdaki sebeplerden herhangi biriyle reddedilebilir:
- kararın Romanya milletlerarası özel hukuku bakımından kamu düzenine açıkça aykırı olması; bu aykırılık özellikle davanın Romanya hukuk düzeniyle bağlantısının yoğunluğu ve doğan sonucun ağırlığı dikkate alınarak değerlendirilir;
- kişilerin üzerinde serbestçe tasarruf edemedikleri haklara ilişkin bir konuda verilen kararın, yalnızca davayı Romanya milletlerarası özel hukukuna göre uygulanması gereken hukukun etkisinden kaçırmak amacıyla elde edilmiş olması;
- aynı taraflar arasındaki davanın, kesinleşmemiş olsa bile Romanya mahkemelerinin bir kararıyla çözülmüş olması veya yabancı mahkemeye başvurulduğu tarihte Romanya mahkemelerinde görülmekte olması;
- kararın, kendisinden önce yurt dışında verilmiş ve Romanya'da tanınabilecek nitelikteki bir kararla bağdaşmaz olması;
- davaya bakma yetkisinin münhasıran Romanya mahkemelerine ait olması;
- savunma hakkının ihlal edilmiş olması;
- kararın, verildiği devlette kanun yoluna konu olabilecek durumda olması.
Yetkili mahkeme ve usul
Tenfiz talebi, icranın yapılacağı yerin yargı çevresindeki tribunale sunulur (C.pr.civ. md. 1103).
Tribunal yalnızca kanuni koşulları denetler. C.pr.civ. md. 1098 uyarınca Romanya mahkemesi yabancı kararı esas yönünden inceleyemez ve kararı değiştiremez. Tenfiz talebi hakkında verilen karara karşı, özel bir hüküm bulunmadıkça, tebliğden itibaren 30 günlük genel süre içinde istinaf yoluna başvurulabilir. C.pr.civ. md. 1107 uyarınca icra edilebilir belge, tenfize ilişkin kesinleşmiş karara dayanılarak düzenlenir.
Neler icra edilemez
C.pr.civ. md. 1103 (2). fıkrası, ihtiyati tedbir niteliğindeki yabancı kararların ve geçici icra kabiliyetiyle verilmiş kararların genel rejim yoluyla Romanya'da icraya konulamayacağını öngörür. Bu kural, kendine özgü hükümler içerebilecek Avrupa veya sözleşmesel rejimlere otomatik olarak genişletilmemelidir. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir mahkemenin verdiği ihtiyati haciz kararı, salt varlığıyla Romanya'daki hesapları bloke etmez; kanuni koşullar sağlanıyorsa alacaklı, Romanya mahkemesinden ihtiyati tedbir talep etmeyi değerlendirebilir.
İkili antlaşmalar
Avrupa Birliği dışında verilmiş bir kararın Romanya'da tanınmasını veya tenfizini talep etmeden önce, Romanya ile menşe devlet arasında bu usulü düzenleyen bir ikili antlaşma bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Böyle bir belge, tanımaya ilişkin özel koşullar, ret sebepleri ve Romanya mahkemesine sunulması gereken belgeleri belirleyebilir.
Bu konuda önemli bir örnek, 28 Eylül 2005'te imzalanan ve Romanya'da 214/2006 sayılı Kanun ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya Arasında Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması'dır. Anlaşma ticari uyuşmazlıklara da uygulanır ve iki devlette verilen mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizini açıkça düzenler.
Anlaşma'nın 17–20. maddeleri uyarınca kararın, verildiği devlette kesinleşmiş ve icra kabiliyetine sahip olması gerekir. Tanıma veya tenfiz; kamu düzenine aykırılık, savunma hakkına uyulmaması ya da talep edilen devlet mahkemelerinin münhasır yetkisinin ihlali gibi sebeplerle reddedilebilir. Talep doğrudan Romanya'daki yetkili mahkemeye sunulur ve talebe diğerlerinin yanı sıra kesinleşmiş ve icra kabiliyetine sahip kararın tam ve onaylı örneği, gerekiyorsa gelmeyen tarafın usulüne uygun olarak davet edildiğinin kanıtı ve Anlaşma'da öngörülen onaylı tercümeler eklenmelidir.
Uygulamada önemli bir husus, Anlaşma'nın 12. maddesinin, iki devletten birinde düzenlenen veya onaylanıp resmî olarak mühürlenen belgeleri, diğer devletin adli makamları önünde yürütülen işlemlerde tasdikten muaf tutmasıdır.
Bir diğer örnek, 16 Ocak 1991'de Pekin'de imzalanan ve 12/1992 sayılı Kanun ile onaylanan Romanya ile Çin Halk Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Antlaşması'dır. Antlaşma, uygulanacak belgedeki koşullar dahilinde, ticari konulardakiler de dahil olmak üzere hukuki kararların ve hakem kararlarının tanınması ve tenfizini açıkça düzenler.
21–25. maddeler uyarınca Antlaşma kapsamına giren kararlar, Antlaşma'da öngörülen koşulların sağlanması halinde diğer devlette tanınabilir ve tenfiz edilebilir. Ret sebepleri arasında kararın menşe devlette hukuki etki veya icra kabiliyeti taşımaması, mahkemenin Antlaşma kurallarına göre yetkisiz olması ve savunma hakkının ihlali yer alır.
6. Hangi belgeler hazırlanmalı
Baştan eksiksiz hazırlanmış bir dosya prosedürü kısaltır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel rejiminde tanıma için gerekli belgeler md. 1100'de öngörülmüştür; tenfiz talebine ayrıca md. 1105 uyarınca icra kabiliyetinin kanıtı da eklenmelidir.
- yabancı kararın örneği;
- kararın kesinleştiğinin kanıtı;
- karar, aleyhine ileri sürüldüğü tarafın yokluğunda verilmişse, davetiyenin ve dava açan belgenin tebliğ edildiğine dair belgenin örneği veya bunların zamanında öğrenildiğini gösteren başka bir resmî belge;
- kanuni koşulların yerine getirildiğini kanıtlamaya elverişli diğer her türlü belge;
- ilgili belgelerin Romenceye yeminli (onaylı) tercümeleri;
- kanun ve uygulanabilir uluslararası belgeler uyarınca gerekiyorsa apostil veya tasdik (üst tasdik); bu şekil şartları her durumda zorunlu değildir.
Brüksel I bis Tüzüğü kapsamına giren bir karar için alacaklı, kararın örneğini ve 53. maddede öngörülen sertifikayı, Tüzük uyarınca gerekli olduğu hallerde tercümeleriyle birlikte sunar. Tüzük'te öngörülen belgeler için tasdik veya benzeri şekil şartları aranmaz.
7. Ne kadar sürer ve maliyeti nedir
Süre, uygulanacak rejime, yetkili mahkemeye ve borçlunun olası itirazına bağlıdır.
- AB kararı: Tüzük kapsamına giren kararlarda icra, önceden tenfiz prosedürü gerektirmez; icranın süresi ulusal şekil şartlarına ve somut koşullara bağlıdır.
- Lugano Sözleşmesi kapsamındaki karar: icra edilebilirlik beyanı prosedürü gereklidir.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca tenfiz: tribunalin tenfiz kararı vermesi gerekir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
Masraflar yargı harcını, yeminli tercümeleri, apostil veya tasdiki, icra memurunun (executor judecătoresc) ücretini ve hukuki destek ücretini kapsayabilir. Cebri icraya izin talebi, yargı harçlarına ilişkin 80/2013 sayılı Hükümet Olağanüstü Kararnamesi'nin (O.U.G.) 10. maddesinin (1). fıkrasının (a) bendi uyarınca her icra edilebilir belge için 20 ley harca tabidir. Bu harç, yabancı bir kararın tenfizi talebine ilişkin harçtan ayırt edilmelidir; söz konusu harç, talebin konusuna ve uygulanacak hukuki rejime göre belirlenir.
Borçlunun itirazı veya eksik belgeler prosedürü aylarca uzatabilir; bu nedenle dosyanın, borçlunun ileri sürebileceği ret sebeplerine önceden cevap verecek şekilde hazırlanması tavsiye edilir.
8. Tenfizden sonra: Romanya'da cebri icra
Karar Romanya'da icra kabiliyeti kazandıktan sonra icra, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun olağan kurallarına göre yürütülür. Alacaklı bir icra memuru seçer; icra memuru:
- borçlunun banka hesaplarına ve üçüncü kişilerin borçluya borçlu olduğu tutarlara haciz koyabilir;
- borçlunun taşınır ve taşınmaz malları üzerinde icra takibi yapabilir;
- bankalara, tapu siciline ve diğer sicillere yapılan sorgulamalarla borçlunun mallarını tespit edebilir.
Prosedür sırasında ihtiyati tedbirler
Prosedürden haberdar olan bir borçlu, parasını başka yere aktarmaya veya mallarını devretmeye çalışabilir. Alacaklı, tenfiz prosedürü devam ederken bile Romanya mahkemesinden ihtiyati haciz veya üçüncü kişideki alacaklar ve hesaplar üzerine ihtiyati haciz gibi ihtiyati tedbirler talep edebilir.
C.pr.civ. md. 1103 uyarınca, ihtiyati tedbir niteliğindeki yabancı kararlar ve geçici icra kabiliyetiyle verilmiş kararlar Romanya topraklarında icraya konulamaz.
Zamanaşımı
Cebri icra talep etme hakkı zamanaşımına tabidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel rejiminde bu süre, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak üzere, kural olarak 3 yıldır. C.pr.civ. md. 1101, yabancı kararın tanınması talebinin cebri icra hakkına ilişkin zamanaşımını keseceğini öngörür.
Borçlu iflas (insolvență) halindeyse
Borçlu hakkında iflas (insolvență) prosedürü açılırsa ferdi icra takipleri durur. Yabancı alacaklı, alacağını iflas hâkiminin (judecător-sindic) belirlediği süre içinde alacaklılar tablosuna kaydettirmelidir. Yabancı karar, alacağın güçlü bir kanıtı olmaya devam eder.
Borçlunun hesaplarını, parasını başka yere aktarmadan önce bloke ettirmek mi istiyorsunuz? İhtiyati tedbir imkânlarını sizin için değerlendirelim.
9. Sonuç
Lehinize sonuçlanmış bir yabancı karar Romanya'da kendiliğinden paraya dönüşmez. Alacaklının borçlunun mallarına ne kadar hızlı ulaşacağını üç unsur belirler:
- Kararın menşe devleti. AB kararları için tenfiz kararı gerekmez. Dünyanın geri kalanı için önce tribunalden tenfiz kararı alınması gerekir.
- Baştan eksiksiz bir dosya. Kesinleşme ve icra kabiliyeti kanıtı, tebligat kanıtı, tercümeler ve apostil ertelemelerin önüne geçer.
- Prosedür sırasında malvarlığının korunması. Zamanında talep edilen ihtiyati tedbirler, borçlunun hesaplarını boşaltmasını engeller.
Sıkça sorulan sorular
Alman, Fransız veya İspanyol bir mahkeme kararı için tenfiz kararı (exequatur) almak gerekir mi?
Hayır. AB üye devletlerinde 10 Ocak 2015 ve sonrasında açılan davalarda verilen kararlar Romanya'da tenfiz kararı gerekmeksizin icra edilir. Alacaklının karara ve Brüksel I bis Tüzüğü'nün 53. maddesinde öngörülen sertifikaya ihtiyacı vardır.
Birleşik Krallık'ta verilen bir karar Brexit sonrasında Romanya'da nasıl icra edilir?
Davanın açıldığı tarihe bağlıdır. 1 Temmuz 2025'ten sonra açılan davalarda 2019 Lahey Sözleşmesi uygulanır. 2021 ile Haziran 2025 arasında açılan davalarda, münhasır yetki şartı varsa 2005 Lahey Sözleşmesi, yoksa Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki tenfiz prosedürü uygulanır.
Tenfiz talebine hangi mahkeme bakar?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1103. maddesi uyarınca, icranın yapılacağı yerin yargı çevresindeki tribunal. Bu, kural olarak borçlunun merkezinin veya mallarının bulunduğu yerdeki tribunaldir.
Romanya mahkemesi uyuşmazlığın esasını yeniden yargılayabilir mi?
Hayır. Mahkeme yalnızca tanıma ve tenfizin kanuni koşullarını denetler. Yabancı kararın esasını yeniden inceleyemez ve kararı değiştiremez (C.pr.civ. md. 1098).
Hangi belgelerin tercüme ettirilmesi ve apostil şerhi alınması gerekir?
Karar, kesinleşme ve icra kabiliyeti kanıtı ve gerekiyorsa borçlunun davet edildiğinin kanıtı. Bunların tamamı Romenceye yeminli tercüman tarafından çevrilir. Apostil veya tasdik menşe devlete bağlıdır; AB kararları için apostil gerekmez.
Henüz kesinleşmemiş bir yabancı karar icra edilebilir mi?
AB dışında verilen kararlar için genel olarak hayır: kararın menşe devlette kesinleşmiş ve icra kabiliyetine sahip olması gerekir. Geçici icra kabiliyetiyle verilmiş kararlar tenfiz yoluyla icra edilemez. AB kararlarında ise kararın menşe devlette icra kabiliyetine sahip olup olmadığı belirleyicidir.
Tenfiz tamamlanmadan önce borçlunun mallarını bloke ettirebilir miyim?
Evet, Romanya mahkemesinden talep edilecek ihtiyati haciz veya üçüncü kişideki alacaklar üzerine ihtiyati haciz gibi ihtiyati tedbirlerle. Yabancı mahkemenin verdiği tedbirler Romanya'da kendiliğinden icra edilmez.
Romanya'da tenfiz prosedürü ne kadar sürer?
Romanya'da tenfiz prosedürü, dosyanın karmaşıklığına, yetkili mahkemeye ve belgelerin eksiksiz olup olmadığına bağlı olarak genellikle yaklaşık 2–6 ay sürer; itirazlar veya eksik belgeler bulunması hâlinde bu süre uzayabilir.
Belirtilen süre yalnızca fikir vermek amacıyla paylaşılmış olup prosedürün süresine ilişkin garanti edilmiş bir tahmin niteliği taşımaz. Uygulamada süre, başta mahkemelerin iş yükü ve her dosyanın kendine özgü nitelikleri olmak üzere çeşitli etkenlere bağlı olarak önemli ölçüde değişebilir; zira mahkemeler benzer prosedürlerde dahi farklı duruşma tarihleri verebilir.
Aynı usul hakem kararları için de geçerli midir?
Hayır. Yabancı hakem kararları, kendine özgü kuralları bulunan 1958 New York Sözleşmesi uyarınca tanınır ve tenfiz edilir.
Borçlu iflas halindeyse ne olur?
Ferdi icra takipleri durur ve alacaklı, alacağını iflas hâkiminin (judecător-sindic) belirlediği süre içinde iflas prosedürüne kaydettirmelidir. Yabancı karar, alacağın kanıtı olarak kullanılır.
Adesman & Asociații, yabancı şirketlere mahkeme kararlarının ve hakem kararlarının Romanya'da tanınması ve tenfizinde, dosya incelemesinden cebri icraya kadar destek vermektedir. Dava ve tahkim alanındaki çalışmalarımız hakkında daha fazla bilgi edinin.
Romanya'da icra ettirmeniz gereken bir yabancı karar mı var? Belgelerinizi inceleyip size en hızlı yolu söyleyelim.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Uygulanacak rejim, kararın menşe devletine, davanın tarihine ve inceleme tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir.
