20 Ekim 2026 itibarıyla güncellenmiştir. Romanya Rekabet Kurumu (Consiliul Concurenței), 28 Eylül 2026'da, ROBOR endeksinin fixing (faiz oranı belirleme) prosedüründe davranışlarını koordine eden on kredi kuruluşuna toplam 3,73 milyar ley para cezası verdiği gerekçeli kararı bankalara tebliğ etti. Senato ise 14 Ekim 2026'da, etkilenen müşterilerin tazmin edilmesine ilişkin bir kanun teklifini kabul etti. Neyin değiştiğini, hangi sürelerin işlemeye başladığını ve ROBOR'a endeksli kredisi olan borçluların neler yapabileceğini açıklıyoruz.
Rekabet Kurumu ne karar verdi
Rekabet Kurumu'nun Kurulu (Plenul), Haziran 2026'da oy birliğiyle aldığı kararla ROBOR fixing'ine katılan on bankaya yaptırım uyguladı. Kurum, her katılımcının kotasyonlarını bağımsız olarak iletmesi gerekirken bankaların başta kotasyonları olmak üzere gizli ve stratejik bilgi alışverişinde bulunduğunu ve davranışlarını rakiplerine ilişkin bilgilere göre ayarladığını tespit etti. Eylem, ulusal ve Avrupa rekabet kurallarının ihlali olarak nitelendirildi.
Soruşturma, 21/1996 sayılı Rekabet Kanunu'nun (“21/1996 sayılı Kanun”) 33. maddesinin (1). fıkrasının (a) bendi uyarınca 24 Ekim 2022'de re'sen başlatıldı.
Gerekçenin tebliğinden sonra neler oldu
Kararın yargıya taşınması
Karara karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde, yani 28 Eylül'deki tebliğ dikkate alındığında Ekim 2026 sonuna kadar Bükreş İstinaf Mahkemesi'nde dava açılabilir. Bankalar kararın iptalini talep edeceklerini açıkladı. Dava açılması kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz; para cezası icra edilebilir niteliktedir ve bankalar, 21/1996 sayılı Kanun'un 51. maddesinin (2). fıkrası ile birlikte 554/2004 sayılı İdari Yargı Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca mahkemeden yürütmenin durdurulmasını talep edebilir.
Düzeltici tedbir planları ve ROBOR hesaplama yöntemi
Bankalar, gerekçeyi aldıkları tarihten itibaren 60 gün içinde, yaptırıma konu uygulamayı sona erdirecek ve Rekabet Kurumu tarafından onaylanması gereken tedbirler önerebilir. Konsey ayrıca Romanya Ulusal Bankası'na (BNR) mevcut fixing mekanizmasından vazgeçmesini veya ROBOR ve devlet tahvillerine ilişkin kuralları esaslı biçimde değiştirmesini tavsiye etti. Basında yer alan haberlere göre değerlendirilen seçeneklerden biri, bankaların endeks belirlenmeden önce diğer bankaların kotasyonlarını artık görmemesidir. BNR henüz yeni bir düzenleme kabul etmedi.
Senato'nun kabul ettiği L447/2026 sayılı kanun teklifi
Senato teklifi 14 Ekim 2026'da 68 kabul, bir ret ve 26 çekimser oyla kabul etti. Senato'da kabul edilen haliyle teklif, özetle şunları öngörmektedir:
- rekabete aykırı uygulamalarla çarpıtılmış bir referans endeks nedeniyle zarar gören borçluların, ancak ihlalin kesinleşmiş bir kararla tespit edilmesinden sonra tazmin edilmesi;
- yükümlülüklerin 2 Mayıs 2019'dan itibaren tüketici kredileri referans endeksi (IRCC) esas alınarak yeniden hesaplanması;
- bankanın ileteceği bir yeniden hesaplama önerisi ve müşterinin tercihine göre tutarların iadesi veya kredi bakiyesinin azaltılması;
- hesaplamayı kabul etmeyen müşterinin mahkemeye başvurma hakkı;
- bankalara Ulusal Tüketiciyi Koruma Kurumu (ANPC) tarafından uygulanacak 10.000–100.000 ley tutarında para cezaları.
Bu yasa yalnızca gerçek kişilere uygulanacak; tüzel kişiler ise rekabet mevzuatı hükümlerinin ihlali hâllerinde tazminat davalarına ilişkin ve 21/1996 sayılı Rekabet Kanunu'nda değişiklik ve eklemeler yapan 170/2020 sayılı Hükümet Acil Durum Kararnamesi (“170/2020 sayılı O.U.G.”) uyarınca mahkemeye başvuracaktır.
Teklif, tüketicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin yeniden hesaplanmasını talep edebileceği 45 günlük bir süre ile bankanın, tüketicinin talebini aldığı tarihten itibaren yeniden hesaplamayı yapması gereken en fazla 45 günlük bir süre öngörmektedir.
Temsilciler Meclisi teklifi değiştirebilir. Yasa ancak nihai oylama, Cumhurbaşkanınca onaylanması (promulgare) ve Romanya Resmî Gazetesi'nde (Monitorul Oficial) yayımlanmasının ardından yürürlüğe girer. O zamana kadar bankaların bu yasa uyarınca faizleri yeniden hesaplama yükümlülüğü yoktur.
Toplu (temsilî) davaları kolaylaştırmayı amaçlayan bir diğer teklif olan L339/2026, Senato tarafından reddedilmiş olup Temsilciler Meclisi'ndedir.
Tazminat için neyin ispat edilmesi gerekir
Rekabet kurallarının ihlalinden kaynaklanan tazminat davaları halen 170/2020 sayılı O.U.G. ile düzenlenmektedir. Borçlu üç unsuru ispat etmelidir:
- Rekabete aykırı eylem. Rekabet Kurumu'nun kesinleşmiş bir kararı, yani itiraz edilmemiş veya mahkemece onanmış bir karar, hukuk mahkemesi önünde ihlalin delilini oluşturur; mahkeme, böylece kesin hüküm (res judicata) niteliği kazanan karar gerekçesini esas alacaktır.
- Zarar. Ödenen faiz ile eylem olmasaydı ödenecek faiz arasındaki fark. Hesaplama için kural olarak ekonomik bilirkişi raporu gerekir.
- İlliyet bağı. Koordinasyonun ROBOR seviyesine ve bunun aracılığıyla her borçlunun taksitlerine etkisi.
Zamanaşımı süresi kural olarak 5 yıldır ve ihlal sona ermeden ve davacı eylemi, zararı ve failin kimliğini öğrenmeden veya öğrenmesi gerekmeden önce işlemeye başlamaz. Süre, soruşturma boyunca ve karar kesinleştikten sonra bir yıla kadar durur. Bu nedenle, somut olayda zamanaşımı süresinin dolmadığı görüşündeyiz.
Şirketinizin veya kurumunuzun ROBOR'a bağlı kredileri mi var? Zararı ve izlenecek stratejiyi ekonomi uzmanlarıyla birlikte değerlendiriyoruz.
ROBOR'a endeksli kredisi olan borçlular şimdi ne yapabilir
- Kredi sözleşmesini, ek sözleşmeleri, geri ödeme planlarını ve uygulanan faizi gösteren hesap özetlerini saklayın.
- Kredinin ROBOR'a bağlı olduğu dönemi ve varsa IRCC'ye veya sabit faize geçişleri not edin.
- Bankaların itirazlarının sonucunu ve L447/2026 sayılı teklifin nihai halini takip edin; bunlar stratejiyi değiştirebilir.
- Yüksek tutarlı krediler veya portföyler (şirketler, yerel yönetimler) için dava açmadan önce hukuki ve ekonomik analiz talep edin.
ROBOR'a endeksli bir krediniz mi var? Sözleşmenizi inceliyor ve seçeneklerinizi size bildiriyoruz.
Sıkça sorulan sorular
ROBOR'a endeksli bir kredim varsa otomatik olarak tazminat hakkım var mı?
Hayır. Tazminat, kararın kesinleşmesine ve somut zararın ispatına bağlıdır. L447/2026 sayılı teklif yasalaşırsa, gerçek kişiler bakımından yeniden hesaplama, yasada öngörülen koşullarda bankayla doğrudan yürütülecek bir usulle yapılabilecektir.
Bankalar karara ne zamana kadar itiraz edebilir?
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde. 28 Eylül 2026'daki tebliğ bakımından süre Ekim 2026 sonunda dolmaktadır.
Kararın gerekçesi kamuya açık mı?
Gerekçe bankalara tebliğ edildi. Rekabet Kurumu kural olarak kararın gizli bilgi içermeyen bir versiyonunu internet sitesinde yayımlar; bu henüz gerçekleşmedi.
170/2020 sayılı O.U.G. nedir?
Rekabet kurallarının ihlalinden kaynaklanan tazminat davalarını düzenleyen mevzuat: deliller, karineler, zararın miktarının belirlenmesi ve zamanaşımı süresi.
Şirketler de tazminat talep edebilir mi?
Evet. 170/2020 sayılı O.U.G., ROBOR'a bağlı kredisi olan şirketler ve kamu kurumları dahil, zarar gören herkese uygulanır.
Size nasıl yardımcı olabiliriz
Adesman & Asociații ekibi, rekabet kurallarının ihlalinden kaynaklanan tazminat davalarında şirketleri ve gerçek kişileri temsil etmektedir. Dava ve tahkim alanındaki çalışmalarımız hakkında daha fazla bilgi edinin.
ROBOR tazminatları hakkında sorularınız mı var?
Bu bilgilendirme materyali yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için lütfen bizimle iletişime geçin.
